ارزیابی، تحلیل آسیب پذیری لرزه ای و ارائه طرح بهسازی و مقاوم‌سازی ایستگاه‌های شرکت گاز استان مرکزی

کشور ایران به دلیل قرارگیری در مسیر گسل‌های فعالی مانند آلپ هیمالیا از خطرپذیرترین مناطق دنیا به لحاظ لرزه‌خیزی می‌باشد؛ تاریخ منطقه پر از زلزله های ویرانگر است.

برای آینده این منطقه نیز زلزله‌های بزرگی پیش‌بینی می‌شود. کشورهای در حال توسعه منطقه آسیا و اقیانوسیه، سطوح غیر قابل قبولی از خسارت ناشی از زلزله را در سال‌های اخیر تجربه کرده‌اند.

شريان‌هاي حياتي در جوامع شهري، سازه‌هاي بنيادي به شمار مي‌آيند. شهرها به طور كلي در برابر زلزله، انفجار و آتش سوزی و پيامدهايشان، آسيب پذير مي‌باشند و لذا ضروري است كه تدابير لازم جهت مقابله با آن‌ها اتخاذ گردد؛ این امر براي هر يك از شريان‌هاي حياتي شهری مصداق دارد.

يكي از ويژگي هاي خاص ایستگاه و شبكه گازرساني نسبت به ساير شريان‌هاي حياتي قابليت انفجار و آتش سوزی آن مي‌باشد. چنانچه سيستم گاز رساني تحت تاثير خسارت ناگهاني و شديد يك زلزله قرار گيرد، نشت گاز می تواند باعث انفجار و آتش سوزي شود. اين مساله خطر بزرگي به شمار مي آيد كه ايمني كل منطقه را تهديد مي كند. بنابراين اقدام متقابل جهت كاهش ريسك سيستم گازرساني در برابر زلزله بسيار ضروري به شمار مي‌آيد. براین اساس ضروری است که شرکت گاز و سازمان های مرتبط قدم های لازم و هماهنگ را در رابطه با فراهم نمودن سطح قابل قبولی از ایمنی به انجام رسانند.

در اين راستا شرکت بهسازان لرزه‌ای رعد، به‌عنوان مشاور جهت انجام مطالعات ارزیابی، تحلیل آسیب‌پذیری لرزه‌ای، ارائه طرح اجرائی بهسازی و مقاوم سازی و تهیه اسناد پیمان برای 16 ایستگاه TBS در سطح استان مرکزی انتخاب شده است.

براساس هدف اصلی پروژه که مطالعات ارزیابی، تحلیل آسیب‌پذیری لرزه‌ای، ارائه طرح اجرائی بهسازی و مقاوم سازی و تهیه اسناد پیمان برای ایستگاه‌های TBS در سطح استان مرکزی می‌باشد. در این راستا، بر اساس شرح خدمات، پروژه از سه مرحله اصلی به شرح زیر تمرکز داشت:

1) برداشت شرایط موجود
2) بررسی و ارزیابی وضع موجود ایستگاه های TBS
3) تهیه طرح بهسازی ایستگاه‌های TBS و مستندات لازم

از جمله چالش های این پروژه در گام نخست مدیریت و هماهنگی های لجستیک برای برداشت شرایط موجود و انجام آزمایش های لازم از جمله ژئوتکنیک، تست جوش، مغزه گیری از بتن و چکش اشمیت، برداشت فونداسیون، برش ملات اشاره کرد. این موضوع از آن جهت چالش برانگیز بود که باید در مدت زمان محدود برای ایستگاه هایی که اکثرا خارج از محدوده شهری هستند و فاقد آب و برق در دسترس می‌باشند، باید این آزمون ها به صورت پیوسته انجام می‌شد.

طبق برنامه ریزی های انجام شده توسط واحد ارزیابی کیفی شرکت بهسازان لرزه ای رعد از حفر گمانه 15 متری تا برداشت مشخصات هندسی و اجزا سازه ای و انجام سایر آزمون های اشاره شده برای هر ایستگاه و نهایت مرمت و ترمیم محل های برداشت و تحویل ایستگاه مطابق شرایط اولیه در مدت یک روز کاری انجام پذیرفت؛ سپس داده های برداشت شده در قالب گزارش های ارزیابی کیفی به نماینده کارفرما تحویل داده شد. در گام بعدی براساس داده های برداشت شده در گزارش کیفی، نقص ها، آسیب های موجود بررسی شد و ارزیابی از طریق شبیه سازی نرم افزاری برای سناریوهای لرزه ای محتمل انجام شد. نتایج بررسی و ارزیابی وضع موجود 16 ایستگاه TBS در قالب گزارش کمی ارائه شد.

سپس براساس نتایج ارزیابی کمی، راهکارهایی برای بهسازی تا رسیدن به سطح عملکرد مورد انتظار برای اجزاء سازه ای و غیر سازه ای ارائه شد و نهایتا براساس طرح نهایی متره و برآورد برای هر یک از ایستگاه ها تهیه گردید.

از جمله عوامل بسیار مهم در خصوص تجهیزات صنعتی ارزیابی اجزا غیر سازه ای است که باید به طور دقیق مورد ارزیابی قرار گیرد و در صورت لزوم طرح مقاوم سازی در برابر زلزله و ارتعاش تهیه و اجرا در نظر گیرد. زیرا ممکن است پس از رخداد حادثه، سازه پابرجا باشد ولی اجزا غیر سازه ای آسیب ببینند و مخاطرات جدی ایجاد کنند. در این پروژه نیز تمامی اجزا غیر سازه‌ای از جمله تجهیزات مکانیکی و ساپورت‌های تاسیساتی آن‌ها، پس از ارزیابی از تجهیزات، اجزا، المان‌ها و جزییات لازم جهت مواجعه با مخاطرات لرزه ای، استفاده و بهره برداری شدند.